“اندازه گیری تراکم استخوان | بیماری”

اندازه گیری تراکم استخون 

واسه انکه اولین علائم استئوپروز در رادیوگرافی ساده استخون ظاهر شه باید بیشتر از ۳۰% توده استخون از بین رفته باشه و به خاطر همین واسه امتحان تراکم استخون رادیوگرافی روش مناسبی نیس چراکه کاهش سی در صدی توده استخون با افزایش قابل توجه خطر شکستگی همراه س.

واسه اندازه گیری مستقیم تراکم استخون تکنیکهای مختلفی ایجاد شدن که بیشتر به دو بخش DeXA,ULTRASOUND تقسیم می شن. از بین اونا با در نظر گرفتن فاکتورهای دقت و تکرار پذیری یافته های بدست اومده. روش جذب اشعهX با دو سطح انرزی یا به اصطلاح DEXA بعنوانGOLD standard شناخته شده.

● BMD چیه؟

BMD اندازه تراکم ماده معد نی استخون (BONE MINERAL DENSITY) است BMD هر ناحیه طبق گرم بر سانتی مترمربع به وسیله دستگاه های امتحان تراکم استخون اندازه گیری می شه. BMD یه فرد به تنهایی معنی خاصی نداره بلکه باید نسبت به مقدار BMD جمعیت رفرانس مقایسه شه. در این مورد مقدارBMD میتونه با میانگین مقدار بیشترین حد BMD تو یه جوون بالغ سالم با همون جنس و نزاد مقایسه شه (T Score) یا با میانگین مقدار BMD یا فرد هم سن و هم نزاد خودش مقایسه شه(Z Score) جمعیت رفرانس بدین صورت بدست می اید که معمولا شرکتهای سازنده دستگاه های دانسیتو متری تغدادی از افراد سالم بین ۲۰ تا ۸۰ سال رو که دارای هیچ مریضی نبوده رو انتخاب کرده و BMD اونا رو اندازه گرفته و در هر دهه سنی میانگین BMD رو بدست اوزده و به عنوان BMD نرمال مربوطه به ان دهه سنی منظور می کنن و BMD جمعیت رفرانس رو بدست می اودند. بعد با کمک محاسبات ریاضی BMD اندازه گیری شده یه فرد رو با BMD جمعیت رفرانس مقایسه میکنن. که این وسط دهه سنی ۲۰ تا ۲۸ سال از اهمیت زیادی برخورداره و به ان YOUNG reference می گن. این مقایسه بر مبنای انحراف معیارSD (Standard deviation) صورت می شه. SD معیاری واسه تشخیص این امره که یه فرد تا چه حد از تراکم استخون نرمال( یا همون Young reference ) دور یا نزدیکه.معمولا کاهش ۱۰ در صدی BMD نسبت به BMD یه جوون بالغ برابر با یه SDه.

در سال ۱۹۹۴ سازمان بهداشت جهانی(WHO) اطلاعات سراسر دنیا در مورد امتحان تراکم استخون و خطر شکستگی رو در خانمهای یائسه مورد مطالعه قرار داد. قبل از این گزارش خیلی از مراکز امتحان تراکم استخون یافته های مقایسه BMD مریض رو باBMD گروه های کنترل همسن مریض گزارش می کردن که به ان Z SCORE می گن. ولی (WHO) جدوت زیر رو واسه تشخیص استئوپروز پیشنهاد کرد که بر مبنای مقایسه مقدار BMD فرد با مقدار حداکثرBMD یه جوون بالغ سالم صورت میگیره که اونرو T SCOREمی نامند. طبق پیشنهاد WHO اندازه تراکم( یا پوکی استخون) به شکل زیر طبقه بندی می شه:

▪ STEOPENIA: ۲.۵

▪ STEOPOROSIS: T SCORE< ۲.۵

● آزمایش خطر شکستگی

با کم شدن هر یک واحد انحراف ملاک SD (Standard deviation) در دانسیته استخون خطر شکستگی تقریبا دو برابر می شه پس شخصی که گرفتار به استئوپروزه خطر شکستگی حدود ۴ الی ۵ برابره. اگه این فرد سابقه شکستگی داشته باشه شانس شکستگی ضریب دوخواهد گرفت یعنی به حدود ۸ الی ۱۰ برابر می رسه.

● انتخاب محل واسه دانسیتومتری:

انتخاب مناسب ترین محل واسه دانسیتومتری به دلیل درخواست و سن مریض بستگی داره و طبق مورد میشه دانسیته یک یا چند محل رو اندازه گیری کرد. اتچه امروزه متداوله اندازه گیری BMD ستون فقرات (L۲ L۴)و استخون فموره. البته در افراد سن بالا بدلیل ایجاد استئوارتریت ووجود استئوفیتها در ستون فقرات بیشتر از مقدار واقعی اندازه گیری میشه به خاطر همین بهترین محل واسه انجام دانسیتومتری ناحیه HIPه. به خاطر این هنگام بززسی گزارشات دانسیتومتری اگه در افراد سن بالا فرق T SCORE بین ناحیه (L۲ L۴) و HIP بیشتر از یه SD باشه ممکنه بدلیل وجود استئوارتریت یا علل جورواجور دیگه باشه که در تفسیر BMD باید به اونا توجه داشت.

جفت و جور و تالیف: دکتر پریسا دولتشاهی

متخصص بیماریهای داخلی و عضو هیات علمی 
منبع : آفتاب

واسه اندازه گیری مستقیم تراکم استخون تکنیکهای مختلفی ایجاد شدن که بیشتر به دو بخش DeXA,ULTRASOUND تقسیم می شن. از بین اونا با در نظر گرفتن فاکتورهای دقت و تکرار پذیری یافته های بدست اومده. روش جذب اشعهX با دو سطح انرزی یا به اصطلاح DEXA بعنوانGOLD standard شناخته شده.

● BMD چیه؟

BMD اندازه تراکم ماده معد نی استخون (BONE MINERAL DENSITY) است BMD هر ناحیه طبق گرم بر سانتی مترمربع به وسیله دستگاه های امتحان تراکم استخون اندازه گیری می شه. BMD یه فرد به تنهایی معنی خاصی نداره بلکه باید نسبت به مقدار BMD جمعیت رفرانس مقایسه شه. در این مورد مقدارBMD میتونه با میانگین مقدار بیشترین حد BMD تو یه جوون بالغ سالم با همون جنس و نزاد مقایسه شه (T Score) یا با میانگین مقدار BMD یا فرد هم سن و هم نزاد خودش مقایسه شه(Z Score) جمعیت رفرانس بدین صورت بدست می اید که معمولا شرکتهای سازنده دستگاه های دانسیتو متری تغدادی از افراد سالم بین ۲۰ تا ۸۰ سال رو که دارای هیچ مریضی نبوده رو انتخاب کرده و BMD اونا رو اندازه گرفته و در هر دهه سنی میانگین BMD رو بدست اوزده و به عنوان BMD نرمال مربوطه به ان دهه سنی منظور می کنن و BMD جمعیت رفرانس رو بدست می اودند. بعد با کمک محاسبات ریاضی BMD اندازه گیری شده یه فرد رو با BMD جمعیت رفرانس مقایسه میکنن. که این وسط دهه سنی ۲۰ تا ۲۸ سال از اهمیت زیادی برخورداره و به ان YOUNG reference می گن. این مقایسه بر مبنای انحراف معیارSD (Standard deviation) صورت می شه. SD معیاری واسه تشخیص این امره که یه فرد تا چه حد از تراکم استخون نرمال( یا همون Young reference ) دور یا نزدیکه.معمولا کاهش ۱۰ در صدی BMD نسبت به BMD یه جوون بالغ برابر با یه SDه.

در سال ۱۹۹۴ سازمان بهداشت جهانی(WHO) اطلاعات سراسر دنیا در مورد امتحان تراکم استخون و خطر شکستگی رو در خانمهای یائسه مورد مطالعه قرار داد. قبل از این گزارش خیلی از مراکز امتحان تراکم استخون یافته های مقایسه BMD مریض رو باBMD گروه های کنترل همسن مریض گزارش می کردن که به ان Z SCORE می گن. ولی (WHO) جدوت زیر رو واسه تشخیص استئوپروز پیشنهاد کرد که بر مبنای مقایسه مقدار BMD فرد با مقدار حداکثرBMD یه جوون بالغ سالم صورت میگیره که اونرو T SCOREمی نامند. طبق پیشنهاد WHO اندازه تراکم( یا پوکی استخون) به شکل زیر طبقه بندی می شه:

▪ STEOPENIA: ۲.۵

▪ STEOPOROSIS: T SCORE< ۲.۵

● آزمایش خطر شکستگی

با کم شدن هر یک واحد انحراف ملاک SD (Standard deviation) در دانسیته استخون خطر شکستگی تقریبا دو برابر می شه پس شخصی که گرفتار به استئوپروزه خطر شکستگی حدود ۴ الی ۵ برابره. اگه این فرد سابقه شکستگی داشته باشه شانس شکستگی ضریب دوخواهد گرفت یعنی به حدود ۸ الی ۱۰ برابر می رسه.

● انتخاب محل واسه دانسیتومتری:

انتخاب مناسب ترین محل واسه دانسیتومتری به دلیل درخواست و سن مریض بستگی داره و طبق مورد میشه دانسیته یک یا چند محل رو اندازه گیری کرد. اتچه امروزه متداوله اندازه گیری BMD ستون فقرات (L۲ L۴)و استخون فموره. البته در افراد سن بالا بدلیل ایجاد استئوارتریت ووجود استئوفیتها در ستون فقرات بیشتر از مقدار واقعی اندازه گیری میشه به خاطر همین بهترین محل واسه انجام دانسیتومتری ناحیه HIPه. به خاطر این هنگام بززسی گزارشات دانسیتومتری اگه در افراد سن بالا فرق T SCORE بین ناحیه (L۲ L۴) و HIP بیشتر از یه SD باشه ممکنه بدلیل وجود استئوارتریت یا علل جورواجور دیگه باشه که در تفسیر BMD باید به اونا توجه داشت.

جفت و جور و تالیف: دکتر پریسا دولتشاهی

متخصص بیماریهای داخلی و عضو هیات علمی 
منبع : آفتاب

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *